Hoe ga jij om met stress?

Je bent operator, maar hoe zorg je dat je emmertje niet overloopt voor het te laat is? Hoe herken je signalen bij jezelf en anderen? En hoe herken je het verschil tussen gezonde stress en ziekmakende stress? Bij VAPRO leer je het in 1 dag.

Gezonde werkdruk ervaren we allemaal op zijn tijd. Maar soms gaat gezonde werkdruk ongemerkt over in stress. En wanneer, dat is voor iedereen verschillend. Hoe blijf jij stress de baas? En hoe kun je anderen hierbij helpen als collega of leidinggevende? 

Lekker werken, zonder stress – kun je dat leren?

“Zeker. En onze 1-daagse training kan een goed begin zijn. Ik start met 20 vragen. Zoals: hoe vaak doe je twee dingen tegelijk? Hoe vaak heb je te maken met sterke emoties van collega’s of anderen? Hoe vaak krijg je een onduidelijke opdracht? Deze 20 vragen zijn ontwikkeld door arbeidspsychologen, dus wetenschappelijk onderbouwd. Jouw antwoorden maken duidelijk of je werkt in een omgeving die stress oproept.”

Vertel eens wat meer over die 20 vragen

“Ze zijn onderverdeeld in drie groepen. 1) Psychologische eisen van jouw werk – zoals een zeer uitdagende taak, waarbij het én snel én nauwkeurig moet. 2) Mogelijkheden om zelf je werk te regelen – je kunt bijvoorbeeld je werktempo en pauzes niet zelf bepalen. En 3) de steun van je omgeving – je krijgt bijvoorbeeld onvoldoende erkenning van collega’s of leidinggevenden, ze houden weinig rekening met je.”

Hoe maak je de operators bewust van zaken die stress veroorzaken?

“Door die 20 vragen dus. Maar ook door te werken met een schaal van 0 tot 10. De operator vult bij elk getal een voorbeeld in. 5 betekent: ik ben lekker bezig, ben ontspannen. 10 betekent: ziekmakende stress. Het is interessant om te kijken naar de voorbeelden die de operator geeft bij 8, 9 en 10. Wat gebeurde er? Hoe voelde je je? Wat dacht je? Wat deed je? Stel dat de operator dacht ‘dit komt nooit meer goed’ en hij bleef maar hangen in die gedachte. Dan laat ik in oefeningen ontdekken in hoeverre je met je gedachten je eigen emoties kunt sturen. Het zijn vaak gedachten die stress veroorzaken of in stand houden.”

Hoeveel operators hebben last van werkstress?

“Grofweg kun je zeggen dat 80% in de veilige zone zit. Dat 10% te veel stress ervaart door overbelasting. En dat 10% juist wordt onderbelast, vaak doordat de teamleider te weinig delegeert en zegt ‘ik doe het wel even’. Vervolgens dreigt de teamleider zelf te bezwijken onder werkdruk. En de operator kan zich ook gepasseerd voelen.”

De overbelaste operator krijgt te veel taken?

“Ja. Of hij neemt zelf te veel taken op zich. Dit zijn de mensen die overal voor worden gevraagd en het lastig vinden ‘nee’ te zeggen. Zijn collega’s zeggen: hij weet veel, hem vragen we. Het tegendeel zie je ook: hij is al oud, hij is er klaar mee. Vaak berust dat helemaal niet op waarheid. En als collega’s of de teamleider die operator niet meer vragen, raakt die onderbelast en voelt hij zich afgeschreven.”

Hoe is de sfeer in de trainingsgroep?

“Bij het maken van opdrachten en het delen van ervaringen groeit het vertrouwen zienderogen. Zeker als er operators van verschillende bedrijven deelnemen. Dan is er geen drempel om openhartig te zijn. Wil je liever 1 op 1 praten met de trainer, dan kan dat ook: dan kies je voor persoonlijke coaching.”

Welke resultaten zie je na zo’n trainingsdag?

“We sluiten af met een persoonlijk actieplan, waarin de deelnemers hun belangrijkste inzichten noteren. Hieruit kiezen ze er één waarmee ze direct aan de slag gaan. Dit is de formele afsluiting, het goede voornemen staat nu op schrift. Van oud-deelnemers hoor ik verbazingwekkend vaak dat ze na de training nooit meer naar dit plan hebben gekeken, maar in de praktijk wel anders zijn gaan denken en doen. Bewuster. Ze zijn er opener over.”

Wat is de sleutel tot ‘minder stress’?

“Erover praten! Ik zeg tegen operators: geef aan dat je je overbelast voelt of dat je te weinig wordt uitgedaagd. Je collega’s kunnen dat niet ruiken, je moet het ze duidelijk vertellen! Dit soort gesprekken oefenen we ook, zodat de boodschap niet wordt vertroebeld door emoties. Als je je overbelast voelt, durf dan ook eens ‘nee’ te zeggen – ook dat oefenen we. Kortom, de deelnemer wordt assertiever.”

Minder taken, dus minder stress?

“Absoluut niet. De aard van de taken speelt een veel grotere rol. Is het psychisch belastend? Zijn er voldoende regelmogelijkheden? Is er voldoende sociale ondersteuning? En hoe ga je hiermee vervolgens om? Wat voor de één uitdagend is, is voor de ander appeltje-eitje. Er open over zijn is een belangrijke voorwaarde.”

Je leert deelnemers de signalen van ongezonde stress herkennen?

“We hebben het in de training vooral over het herkennen en erkennen van die signalen. Herkennen doen ze overigens wel. Maar niet iedereen wil eraan toegeven, totdat het te laat is. De training is daarom vooral gericht op preventie. We doen oefeningen die je normaal pas krijgt aangeboden na een burnout, maar dat is natuurlijk mosterd na de maaltijd. Je kunt een burnout beter voor zijn.”